Thủ Tục Nhập Khẩu Điều Hòa 2026: Mã HS, Thuế Suất Và Điểm Thay Đổi Quan Trọng

Từ ngày 01/01/2026, cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt cho máy điều hòa đã thay đổi so với quy định cũ mà nhiều bài hướng dẫn nhập khẩu vẫn đang trích dẫn: chỉ điều hòa công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU mới chịu thuế 10%, còn máy công suất từ 24.000 BTU trở xuống – tức phần lớn máy lạnh gia đình 1-2.5HP phổ thông – được miễn hoàn toàn loại thuế này. Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với quy định áp dụng trước đây, khi mọi máy từ 90.000 BTU trở xuống đều bị đánh thuế 10% không phân biệt công suất nhỏ hay lớn.

Bài viết cập nhật đầy đủ căn cứ pháp lý, mã HS, thuế nhập khẩu và quy trình 4 bước để làm thủ tục nhập khẩu điều hòa, kể cả điều hòa di động, đúng theo quy định đang áp dụng.

Chính sách quản lý nhập khẩu điều hòa

Theo Quyết định số 23/2019/QĐ-TTg ngày 27/6/2019 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập (thay thế Quyết định số 15/2017/QĐ-TTg), mặt hàng điều hòa không khí công suất từ 90.000 BTU trở xuống, mã HS thuộc nhóm 8415, thuộc diện bắt buộc làm thủ tục hải quan ngay tại cửa khẩu nhập, không được chuyển về kho ngoại quan hay địa điểm kiểm tra khác để thông quan như một số mặt hàng thông thường.

Ngoài thủ tục hải quan, điều hòa còn thuộc nhóm hàng hóa quản lý chuyên ngành kép: vừa phải kiểm tra chất lượng nhà nước và công bố hợp quy trước khi thông quan, vừa phải đáp ứng hiệu suất năng lượng tối thiểu và dán nhãn năng lượng trước khi bán ra thị trường.

Mã HS máy điều hòa

Mã HS 8415 áp dụng cho máy điều hòa không khí gồm quạt chạy bằng mô tơ và bộ phận làm thay đổi nhiệt độ, độ ẩm, kể cả loại không điều chỉnh độ ẩm riêng biệt.

Phân nhóm 841510 áp dụng cho loại thiết kế lắp vào cửa sổ, tường, trần hoặc sàn, dạng một khối (âm tường, treo tường thông thường) hoặc hệ thống nhiều khối chức năng (cục nóng, cục lạnh tách rời như điều hòa multi, điều hòa trung tâm dạng module). Mã chi tiết 84151010 áp dụng cho loại công suất làm mát không quá 26,38 kW – đây là mã phổ biến nhất với máy lạnh gia đình và văn phòng cỡ vừa.

Với điều hòa di động (dạng đứng, có bánh xe, không lắp cố định), mã HS thường thuộc phân nhóm khác trong cùng nhóm 8415, cần đối chiếu catalogue kỹ thuật để xác định đúng vì cách phân loại phụ thuộc vào thiết kế lắp đặt, không phải tên gọi thương mại.

Vì HS 8-số có thể được điều chỉnh theo các đợt sửa biểu thuế xuất nhập khẩu, doanh nghiệp nên đối chiếu mã cụ thể trên Biểu thuế xuất nhập khẩu hiện hành hoặc xin ý kiến phân loại trước của cơ quan hải quan trước khi khai báo, thay vì áp cứng mã đã dùng từ những năm trước.

Thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt

Thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN): áp dụng khoảng 25% cho mã 84151010 theo biểu thuế phổ thông. Với hàng có Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) hợp lệ theo các hiệp định thương mại tự do, thuế suất có thể giảm đáng kể: hàng từ Trung Quốc có C/O form E theo ACFTA thường hưởng thuế suất khoảng 5%, hàng từ Thái Lan và Malaysia có C/O form D theo ATIGA cũng ở mức tương tự, trong khi hàng từ Hàn Quốc có C/O form AK theo AKFTA vẫn giữ thuế suất khoảng 25% với mặt hàng này do lộ trình cắt giảm thuế theo hiệp định chưa đưa điều hòa về mức ưu đãi sâu. Các mức phần trăm cụ thể cần đối chiếu biểu thuế ưu đãi đặc biệt hiện hành tại thời điểm mở tờ khai, vì lộ trình cắt giảm thuế theo từng FTA được điều chỉnh theo từng năm.

Thuế giá trị gia tăng (VAT): 10% trên trị giá tính thuế đã cộng thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có).

Thuế tiêu thụ đặc biệt: đây là phần thay đổi quan trọng nhất so với các bài hướng dẫn nhập khẩu điều hòa được viết trước năm 2025. Theo Điều 8 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/01/2026, chỉ điều hòa nhiệt độ công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU mới chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, với thuế suất 10%. Điều hòa công suất từ 24.000 BTU trở xuống và điều hòa công suất trên 90.000 BTU đều không thuộc diện chịu loại thuế này.

So với quy định áp dụng trước 2026 – toàn bộ điều hòa từ 90.000 BTU trở xuống đều chịu 10% TTĐB không phân biệt công suất – thay đổi này giúp phần lớn máy lạnh gia đình phổ thông (thường 9.000-24.000 BTU, tương đương 1-2.5HP) được miễn khoản thuế này, trong khi các dòng công suất lớn hơn dùng cho văn phòng, cửa hàng (trên 24.000 đến 90.000 BTU) vẫn phải nộp.

Công thức tính: Thuế nhập khẩu = Trị giá CIF × Thuế suất nhập khẩu. Thuế TTĐB (nếu thuộc diện chịu thuế) = (Trị giá CIF + Thuế nhập khẩu) × 10%. Thuế VAT = (Trị giá CIF + Thuế nhập khẩu + Thuế TTĐB) × 10%.

Quy trình 4 bước làm thủ tục nhập khẩu điều hòa

Bước 1: Đăng ký kiểm tra chất lượng

Đăng ký tại Sở Khoa học và Công nghệ nơi doanh nghiệp mở tờ khai hải quan. Đây là điểm cần lưu ý so với các hướng dẫn cũ: bộ phận tiếp nhận trước đây là Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng cấp tỉnh, nhưng sau đợt sắp xếp lại đơn vị hành chính và hệ thống cơ quan tiêu chuẩn đo lường chất lượng, chức năng này đã chuyển về Sở Khoa học và Công nghệ tại địa phương. Doanh nghiệp nên gọi điện xác nhận đầu mối tiếp nhận hồ sơ trước khi nộp để tránh nộp nhầm nơi.

Hồ sơ cần chuẩn bị: giấy đăng ký kiểm tra chất lượng theo mẫu (thường 4 bản gốc), hợp đồng thương mại (Sales contract), hóa đơn thương mại (Commercial invoice), phiếu đóng gói (Packing list), vận đơn (House bill), và bản chụp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu có.

Bước 2: Mở tờ khai hải quan

Mở tờ khai tại chi cục hải quan quản lý cảng hoặc sân bay nơi hàng cập bến, đúng theo yêu cầu làm thủ tục tại cửa khẩu nhập của Quyết định 23/2019/QĐ-TTg.

Hồ sơ cần chuẩn bị: giấy đăng ký kiểm tra chất lượng (1 bản gốc), hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói (1 bản chụp), vận đơn (bản gốc hoặc bản chụp tùy yêu cầu của chi cục), Giấy chứng nhận xuất xứ bản gốc (nếu áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt), giấy giới thiệu và các chứng từ ủy quyền liên quan.

Bước 3: Thử nghiệm và chứng nhận hợp quy

Gửi mẫu đến một trong các tổ chức thử nghiệm được chỉ định, phổ biến nhất là Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 1 (QUATEST 1) hoặc Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (QUATEST 3), để thử nghiệm an toàn điện và làm chứng nhận hợp quy.

Hồ sơ cần chuẩn bị: hợp đồng thử nghiệm với đơn vị thử nghiệm (thường 2 bản gốc), tờ khai hải quan, Certificate liên quan đến lô hàng, bản chụp bản vẽ kỹ thuật, và 1 mẫu sản phẩm để thử nghiệm.

Bước 4: Thử nghiệm hiệu suất năng lượng và dán nhãn

Gửi mẫu đến QUATEST 3 hoặc tổ chức thử nghiệm được chỉ định khác để đánh giá hiệu suất năng lượng theo tiêu chuẩn TCVN 7830:2021 (thay cho TCVN 7830:2015 áp dụng trước đây), sau đó tự công bố và dán nhãn năng lượng theo danh mục thiết bị bắt buộc dán nhãn hiện hành, cập nhật gần nhất tại Thông tư số 52/2025/TT-BCT ngày 14/11/2025 của Bộ Công Thương.

Phiếu thử nghiệm hiệu suất năng lượng có giá trị không thời hạn cho model cùng chủng loại, model, công suất – nghĩa là nếu nhập khẩu lại đúng model đã từng thử nghiệm, doanh nghiệp không cần thử nghiệm lại hiệu suất năng lượng cho lô hàng sau, chỉ cần thử nghiệm lại phần hợp quy an toàn nếu yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp

Điều hòa công suất bao nhiêu BTU thì được miễn thuế tiêu thụ đặc biệt?

Từ 01/01/2026, điều hòa công suất từ 24.000 BTU trở xuống hoặc trên 90.000 BTU được miễn thuế tiêu thụ đặc biệt. Chỉ điều hòa công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU mới chịu thuế suất 10%.

Nhập khẩu điều hòa di động có khác điều hòa treo tường không?

Về thủ tục hải quan và quản lý chất lượng thì tương tự, nhưng mã HS chi tiết có thể khác do khác biệt về thiết kế lắp đặt. Cần đối chiếu catalogue kỹ thuật để khai đúng mã.

Có bắt buộc phải làm thủ tục hải quan ngay tại cửa khẩu nhập không?

Có, theo Quyết định 23/2019/QĐ-TTg, điều hòa công suất từ 90.000 BTU trở xuống thuộc danh mục hàng hóa phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập, không được chuyển địa điểm kiểm tra.

Phiếu thử nghiệm hiệu suất năng lượng có phải làm lại cho mỗi lô hàng không?

Không, nếu cùng model, cùng công suất, cùng cấu hình kỹ thuật. Phiếu thử nghiệm hiệu suất năng lượng có giá trị không thời hạn cho model đã thử nghiệm, doanh nghiệp chỉ cần lưu hồ sơ để đối chiếu cho các lô hàng sau.

Kết luận

Thủ tục nhập khẩu điều hòa năm 2026 vẫn giữ khung bốn bước quen thuộc, nhưng phần thuế tiêu thụ đặc biệt đã thay đổi đáng kể và trực tiếp ảnh hưởng đến giá vốn nhập khẩu, đặc biệt với các dòng máy lạnh gia đình phổ thông dưới 24.000 BTU nay được miễn khoản thuế này. Trước khi lên phương án giá cho lô hàng, doanh nghiệp nên xác định rõ công suất BTU của từng model để tính đúng nghĩa vụ thuế, thay vì áp dụng mặc định mức thuế suất từng dùng cho các lô hàng trước năm 2026.

---

Lưu ý: Bài viết tổng hợp thông tin pháp lý hiện hành tính đến tháng 8/2026, mang tính tham khảo chung, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc tư vấn thủ tục hải quan cho từng lô hàng cụ thể. Mức thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo từng C/O, mã HS 8 số chi tiết và đầu mối tiếp nhận hồ sơ tại địa phương có thể thay đổi theo từng thời điểm – doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ trực tiếp cơ quan hải quan, Sở Khoa học và Công nghệ nơi mở tờ khai trước khi thực hiện lô hàng.

Cập nhật lần cuối: tháng 8/2026.

---